Du lịch: đi được, nhưng phải biết cách né H1N1

Những lời khuyên của TS Lý Ngọc Kính, cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh Bộ Y tế, về việc đi du lịch trong mùa cúm và những cách để giữ gìn sức khỏe, tăng cường sức đề kháng với cúm A/H1N1.

Đi du lịch nước ngoài mùa cúm A/H1N1 hoàn toàn có thể, nếu biết cách phòng bệnh - Ảnh: N.C.T.

- Đang là mùa hè, mùa du lịch, nhưng dịch cúm A/H1N1 lại lây lan rất nhanh qua tiếp xúc khiến nhiều người ngại đi lại trong nước chứ chưa nói đến đi nước ngoài. Thật ra không nên hạn chế chuyện du lịch dịp hè mà quan trọng là phải biết cách. Nếu có hiểu biết thì không ngại bị lây nhiễm A/H1N1.

A/H1N1 lây lan chủ yếu qua tiếp xúc gần, trong vòng bán kính dưới 1m. Khi đi du lịch, các bạn nên hạn chế tối đa việc tiếp xúc, nhất là tiếp xúc gần trong bán kính 1m, với người có biểu hiện bệnh đường hô hấp như hắt hơi, ho, sổ mũi.

Trong đồ dùng mang theo nên chuẩn bị khẩu trang, tốt nhất là loại khẩu trang ngoại khoa ba lớp, nước súc miệng, thuốc nhỏ mũi, dầu gió, một vài loại thuốc bổ như vitamin B1, vitamin C... để tăng sức đề kháng cho cơ thể. Không nên mua và mang thuốc điều trị cúm như Tamiflu theo người vì vừa đắt vừa không biết cách sử dụng, nếu dùng tràn lan dễ dẫn đến tình trạng kháng thuốc.

Tuy nhiên, việc sử dụng các loại thuốc bổ như viên vitamin C sủi, vitamin B1 (có người còn muốn uống hằng ngày để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể) cần tham vấn ý kiến bác sĩ về liều lượng, thời gian dùng cho từng đối tượng cụ thể, vì dù là thuốc bổ nhưng lại không phải uống nhiều là tốt! Vitamin có rất nhiều trong thức ăn, vì thế nên tăng cường sử dụng các loại rau xanh, trái cây tươi, thức ăn bổ dưỡng... cũng rất tốt trong việc tăng sức đề kháng của cơ thể trước virus cúm A/H1N1.

Kinh nghiệm dân gian cho thấy sử dụng nước tỏi nhỏ mũi cũng rất có hiệu quả trong phòng ngừa bệnh cúm. Tuy nhiên y học chỉ mới nhận thấy hiệu quả của nước tỏi trong phòng ngừa cúm thông thường, còn A/H1N1 là loại bệnh quá mới nên chúng tôi chưa có điều kiện kiểm chứng. Nhưng cũng có thể ăn tỏi hằng ngày, không hại gì, chỉ có vấn đề là sau ăn phải đánh răng kỹ nếu không muốn người cùng đi với bạn e ngại mùi tỏi hơi quá “nồng nàn” phát ra từ phía bạn!

TTO

Bộ trưởng Y tế: 'Cúm đang lan với cấp số nhân'

"Người dân không nên hoang mang vì nếu phát hiện sớm, điều trị kịp thời thì không sao. Tuy nhiên không được chủ quan vì dịch đang lây lan theo cấp số nhân", Bộ trưởng Y tế Nguyễn Quốc Triệu đánh giá tại cuộc họp hôm 29/7.

Theo lãnh đạo Bộ Y tế, Việt Nam đã kiềm chế dịch rất tốt, số người mắc thấp và chưa có trường hợp tử vong. Tuy nhiên, mấy ngày qua dịch tăng rất nhanh, có ngày tới 60 ca. Dịch lan ra cộng đồng và xuất hiện các chùm ca bệnh.

Nhân viên tòa nhà Viglacera đeo khẩu trang khi đi làm. Ảnh: Minh Phương.

Trấn an người dân không nên hoang mang vì nếu phát hiện sớm, điều trị kịp thời thì không sao, tuy nhiên người đứng đầu ngành y tế nhấn mạnh "không được chủ quan".

Ông yêu cầu theo dõi chặt chẽ phác đồ điều trị cúm, sẵn sàng thành lập các bệnh viện dã chiến, chuẩn bị đủ cơ số thuốc, cả thuốc dự phòng thay thế Tamiflu trong trường hợp xuất hiện ca kháng loại thuốc này. Ngoài ra cũng cần xây dựng phương án thành lập khu cách ly tại các khu công nghiệp, cơ quan.

Tại Việt Nam, ngày 28/9 có thêm 60 trường hợp dương tính với cúm H1N1 (miền Nam 54 ca, miền Bắc 1, miền Trung 2, Tây Nguyên 3).

Sở Y tế Hải Phòng cũng thông báo chùm ca bệnh cúm đầu tiên với 5 người mắc trong cùng gia đình. Ngày 24/7, phát hiện 2 bố con ở phường Kênh Dương, quận Lê Chân bay từ Canada về nhiễm cúm H1N1. Sau đó, có 3 trong số 5 người thân trong gia đình này xét nghiệm dương tính với cúm.

Theo Cục trưởng Y tế dự phòng (Bộ Y tế) Nguyễn Huy Nga, số ca mắc và tử vong do cúm trong khu vực Đông Nam Á đều tăng, như Lào mới có 51 ca bệnh nhưng có 1 người tử vong, Thái Lan gần 7.000 người mắc, 65 tử vong...", .

Tình hình dịch trên thế giới vẫn diễn biến phức tạp, số ca mắc liên tục tăng. Trong số 170.000 ca bệnh được xét nghiệm có 1.012 người tử vong. Số người mắc thực tế gấp 10-20 lần. Bộ Y tế Thái Lan cũng xác nhận trường hợp lây nhiễm cúm từ mẹ sang thai nhi đầu tiên.

VNE

Đeo khẩu trang không đúng cách khó phòng được cúm

Khẩu trang ngả màu bẩn không thay, thi thoảng kéo xuống cằm để cười nói, đeo 2 khẩu trang nhưng vẫn hở mũi..., là những sai lầm thường thấy trong cách phòng bệnh hiện nay của nhiều người giữa cơn bão H1N1.

Vào bệnh viện sợ bị lây cúm, nhiều người dùng cùng lúc 2-3 khẩu trang y tế. Thế nhưng khi chuẩn bị vào khu vực có thể lây nhiễm, kiểm tra, các bác sĩ mới phát hiện khẩu trang đã bị đeo ngược.

“Thay vì đặt mép khẩu trang có thanh chì lên trên để giữ kín sống mũi họ lại đeo ngược phần mép có thanh chì xuống cằm. Vì thế, không khí vẫn vô tư bay vào”, một bác sĩ Bệnh viện Nhiệt đới TP HCM nói.

Các điều dưỡng viên tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch thì cho hay, nhiều trường hợp “chỉ cần nhìn thấy chiếc khẩu trang y tế màu xanh nhạt chuyển sang vàng ố mà người nuôi bệnh đang đeo đủ biết nó có thể chứa đầy vi khuẩn. Vậy mà khi được khuyên nên thay khẩu trang, một số người ngây ngô bảo: 'cứ tưởng có khẩu trang che miệng che mũi, là được'”.

Tại khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 2, TP HCM, theo các bác sĩ, nhiều phụ huynh đeo khẩu trang cho con đang bị bệnh H1N1 nhưng không thường xuyên chú ý để trẻ hiếu động dùng tay kéo lên kéo xuống nên khẩu trang cũng không còn tác dụng gì.

Khảo sát của VnExpress.net tại một số điểm công cộng và các công sở buộc nhân viên đeo khẩu trang mấy ngày qua cho thấy, không ít người dùng khẩu trang trên tinh thần “đeo cho có”.

Cũng với khẩu trang y tế trên mặt, song nhiều người vẫn vô tư kéo ló phần miệng ra ngoài để nói chuyện với người khác. Một số người khi hắt hơi thì lại kéo khẩu trang ra để hắt thật to. Cũng có người do đeo khẩu trang không quen, cảm thấy khó thở nên thường xuyên kéo luôn xuống dưới, chỉ che miệng nhưng để hở mũi.

Nhiều doanh nghiệp yêu cầu nhân viên mang khẩu trang. Ảnh: Thiên Chương.

Theo các bác sĩ chuyên khoa Nhiễm, việc dùng khẩu trang không đúng cách chẳng những không phòng ngừa được mà còn rước bệnh vào thân do suy nghĩ chủ quan “mình đã mang khẩu trang rồi, chắc không sao”.

Bác sĩ Phan Văn Nghiệm, Trưởng phòng Nghiệp vụ Y, Sở Y tế TP HCM, cũng cho rằng, khẩu trang vải thông thường vẫn có thể phòng bệnh, miễn là đeo đúng cách.

Với tất cả loại khẩu trang, nguyên tắc đeo, theo bác sĩ Nghiệm, là phải kín vùng mũi và miệng sao cho người mang không thể hít được mầm bệnh từ bên ngoài vào và cũng không để mầm bệnh từ mình bay ra.

Theo hướng dẫn của các điều dưỡng Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, để đạt được độ kín, với khẩu trang y tế, người mang cần lưu ý đặt mép có thanh chì lên phía trên sống mũi. Dùng tay bóp thanh chì sao cho ôm khít vào sống mũi. Cần kiểm tra các mép khẩu trang ở má xem đã kín cả miệng và cằm chưa. Cũng nên kiểm tra xem có bị đeo mặt trái quay ra ngoài không. Nếu dùng loại khẩu trang có dây cột, cần siết chặt vừa đủ để tạo độ khít. Tránh cách thắt dây hờ hững.

Việc dùng khẩu trang chuyên dụng N95 cho cả mùa cúm hoặc dùng khẩu trang y tế nhưng không chịu thay là không nên, vì dùng lâu ngày vi khuẩn sẽ bám đầy khẩu trang.

Đối với loại khẩu trang y tế thông thường (màu xanh nhạt), chỉ nên dùng một lần (tối đa một ngày). Mở khẩu trang nên dùng hai ngón tay tháo cẩn thận. Tránh dùng khẩu trang vừa đeo lau mồ hôi, lau tay, hay “lưu luyến” cho luôn vào túi quần túi áo. Đặc biệt sau khi vào các khu vực có nguy cơ lây bệnh ở bệnh viện, cần thay ngay khẩu trang và cho vào thùng rác y tế. Tránh tình trạng vứt khẩu trang bừa bãi vì có thể khiến mầm bệnh phát tán.

Với khẩu trang vải thông thường, độ kín tuy hạn chế nhưng nếu chọn loại vừa vặn vẫn ngăn được mầm bệnh, song cần phải giặt khẩu trang mỗi ngày bằng xà phòng và nên có ít nhất hai chiếc để thay đổi.

Nói về khả năng lây nhiễm cúm H1N1, ông Lê Trường Giang, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM cho rằng, ngoài mang khẩu trang để tránh lây bệnh qua tiếp xúc, người dân cần chú ý nhiều hơn đến việc làm thông thoáng nơi sinh hoạt và làm việc. Thay vì mở máy lạnh trong phòng kín, nên mở cửa hoặc vén màn để ánh nắng mặt trời có thể chiếu vào và mầm bệnh không khu trú trong nơi ở.

Cũng theo ông Giang, ánh nắng mặt trời là phương thuốc trị diệt cúm hiệu quả nhất bởi dưới ánh nắng, virus H1N1 sẽ bị chết giết trong vài phút.

Riêng phương pháp hỗ trợ phòng bệnh, ngoài chiếc khẩu trang, các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới TP HCM khuyên người dân nên giữ cơ thể khỏe mạnh bằng cách tập thể dục, nghỉ ngơi ăn uống điều độ, uống vitamin C và uống thật nhiều nước khi thấy bắt đầu có dấu hiệu bị cúm nhẹ. Việc tự ý mua thuốc chống cúm Tamiflu uống là điều không cần thiết vì thuốc này không có giá trị phòng bệnh lâu dài và có thể gây biến chứng.

VNE

Bệnh nhân hôn mê sau khi cắt amiđan đã tử vong

Ngày 27-7, bác sĩ Trương Thanh Trung - giám đốc Bệnh viện (BV) Q.2, TP.HCM - cho biết bệnh nhân T.H. (17 tuổi, P.An Phú, Q.2) đã tử vong sáng 26-7, sau 14 tháng bị tai biến do phẫu thuật cắt aminđan tại BV Q.2. Nguyên nhân tai biến là do bệnh nhân bị phản ứng với thuốc tiền mê.

Theo bác sĩ Thanh Trung, tai biến của T.H. là rủi ro trong y khoa có thể gặp phải khi phẫu thuật cắt amiđan. Hơn một năm qua, các bác sĩ của BV đã cố gắng “còn nước còn tát” nhưng sức khỏe của T.H. ngày càng yếu. BV đã làm hết trách nhiệm với gia đình, lo mọi chi phí điều trị sau tai biến để cứu chữa bệnh nhân. Việc hậu sự cho T.H. cũng đang được BV chăm lo và UBND Q.2 hỗ trợ chi phí mai táng hơn 10 triệu đồng.

Như Tuổi Trẻ đã thông tin, ngày 27-5-2008 T.H. được phẫu thuật cắt amiđan tại BV Q.2. Sau phẫu thuật, bất ngờ bệnh nhân ngất xỉu, ngưng thở và sống đời sống thực vật cho đến lúc mất.

L.TH.H.

Để cúm A/H1N1 không lan nhanh

Dù virus H1N1 không độc hại nhưng chúng ta không biết virus sẽ biến hóa tiếp như thế nào. Cho đến thời điểm này, dịch cúm A/H1N1 diễn biến tương đối phức tạp, cần phải làm gì để đối phó? Xin giới thiệu bài viết của GS.TS Nguyễn Văn Tuấn.

Nhân viên y tế dự phòng khảo sát, điều tra dịch tễ cúm A/H1N1 tại Trường THPT Ngô Thời Nhiệm, Q.9, TP.HCM - Ảnh: L.TH.H.

Tần suất các triệu chứng chính của cúm Cũng giống như những trường hợp cúm thông thường, người mắc bệnh cúm A/H1N1 thường có triệu chứng như sốt, ho, nghẹt mũi, biếng ăn, đau họng, đau nhức cơ bắp... Thống kê tần số các triệu chứng này cho thấy: 1. Sốt trên 37OC hiện diện ở 68% trường hợp. 2. Ho: 93%. 3. Nghẹt mũi: 91%. 4. Biếng ăn: 92%. 5. Đau họng: 84%. 6. Nhức đầu: 91%. 7. Đau cơ bắp: 94%.

Trước hết, cần xác định virus H1N1 đang lan truyền hiện nay không độc hại như các chuyên gia tiên đoán lúc đầu. Tỉ lệ tử vong thấp và bệnh nhân hồi phục khá nhanh. Chính vì đánh giá này mà các giới chức y tế Mỹ và Úc không khuyến cáo đóng cửa trường học dù trường có các ca nhiễm virus H1N1.

Dù virus H1N1 không độc hại nhưng chúng ta không biết virus sẽ biến hóa tiếp như thế nào. Hiện nay ở các nước phía Bắc bán cầu đã vào mùa hè (tức là mùa cúm đã qua) và các nước phía Nam bán cầu đang vào mùa đông (mùa của cúm), nhưng virus H1N1 vẫn lan truyền ở quy mô toàn cầu. Rất có thể cũng như các virus khác, virus H1N1 có khả năng thích ứng môi trường mới bằng cách tự thay đổi cấu trúc ADN để có thể lan truyền trong các quần thể khác nhau và tự kết hợp với các ký chủ khác (ngoài con người).

Với những bất định này, các chuyên gia đang gặp khó khăn để đưa ra một thông điệp nhất quán cho công chúng. Trong thực tế các chuyên gia thiếu những bằng chứng khoa học để có thể phát biểu một cách tự tin!

Phát hiện triệu chứng sớm

Trong điều kiện bất định như thế, phương án tốt nhất vẫn là phòng bệnh hơn chữa bệnh. Phòng bệnh phải bắt đầu từ cơ sở. Mỗi cơ quan hay trường học cần hợp tác chặt chẽ với các cơ sở y tế, có sẵn kế hoạch phòng chống cúm A/H1N1. Kế hoạch hữu hiệu nhất là sớm nhận dạng hay phát hiện những trường hợp cúm. Những triệu chứng để nhận dạng sớm bao gồm nóng sốt trên 37OC, đau họng, nhức đầu, ho và sổ mũi, ói mửa, mệt mỏi...

Một khi phát hiện bệnh nhân qua các tín hiệu trên, nhà trường, cơ quan cần đề nghị bệnh nhân nên ở nhà và nhờ bác sĩ điều trị. Kinh nghiệm từ nước ngoài cho thấy bệnh nhân nhiễm virus H1N1 thường hồi phục trong vòng một tuần.

Chú ý vệ sinh

Một khi trường học hay cơ quan có người bị nhiễm virus H1N1 thì cũng là tín hiệu cho thấy nơi đó cần được lưu tâm về vệ sinh. Rất có thể bàn ghế, cửa... đã bị nhiễm và đây cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm cúm A/H1N1 cho người khác. Những nghiên cứu khoa học cho thấy virus phát triển trong điều kiện nhiệt độ ôn đới. Trong nhiệt độ 25OC, virus H1N1 có thể sống trên mặt bàn khoảng 2 giờ mà thôi. Do đó, cần phải khử trùng những nơi virus “lưu trú” như bàn ghế, tủ, giường, cửa, nhà vệ sinh... một cách triệt để.

Hiện nay đường lây lan chính của virus H1N1 là từ người sang người. Một lượt hắt hơi thải ra khoảng 20.000 hạt nhỏ (còn khi ho chỉ chừng vài trăm hạt). Những hạt lớn nhất sẽ rơi xuống đất trong vòng vài mét. Những hạt còn lại bay xa hơn tùy kích cỡ. Những hạt nhỏ có đường kính 1-4 micromet có thể lơ lửng trong một thời gian dài và chui xuống tận đường hô hấp dưới. Do đó, khi hắt hơi cần phải che mũi bằng giấy mềm hay chí ít cũng nên lấy tay che mũi để giảm lây lan sang người khác. Ngoài ra, cần thường xuyên rửa tay bằng xà bông. Thói quen này được xem là một biện pháp phòng ngừa virus cúm rất hữu hiệu ở quy mô cộng đồng.

Khẩu trang đúng cách

Một câu hỏi thường được đặt ra là đeo khẩu trang có thể ngăn ngừa sự lây lan virus H1N1 hay không. Virus H1N1 có kích thước khoảng 0,08-0,12 micromet, và nếu khẩu trang có mặt nạ lọc n-95 cũng có thể lọc được 95% các phần tử có kích thước 0,3 micromet. Do đó, trên lý thuyết, khẩu trang phải có chất lượng tốt mới ngăn ngừa virus H1N1 hữu hiệu. Trong thực tế, một nghiên cứu mới công bố đầu năm 2009 cho thấy người đeo khẩu trang nếu không đúng cách thậm chí có nguy cơ mắc bệnh cúm cao hơn người không đeo khẩu trang!

Nói tóm lại, khẩu trang có thể giảm nguy cơ (chứ không ngăn ngừa) nhiễm virus H1N1, nhưng phải là khẩu trang có chất lượng và phải đeo đúng theo quy trình.

Thuốc

Hiện nay chưa có thuốc đặc hiệu để điều trị cúm A/H1N1. Tuy nhiên, có các loại thuốc chống cúm khác có thể sử dụng là: oseltamivir, zanamivir, amantadine và rimantadine. Oseltamivir được phê chuẩn cho việc điều trị virus cúm loại A và B ở người 1 tuổi trở lên, còn zanamivir thì phê chuẩn cho sử dụng ở người 7 tuổi trở lên. Theo các chuyên gia Mỹ, virus A/H1N1 kháng thuốc amantadine và rimantadine. Xét nghiệm gần đây cho thấy virus A/H1N1 “kỵ” oseltamivir (tamiflu) và zanamivir (relenza).

Virus đã song hành cùng con người (và heo, chim, gia cầm) từ mấy chục ngàn năm nay. Chúng ta là những sinh vật cạnh tranh để sống và virus cũng cạnh tranh với chúng ta để tồn tại. Chính vì thế mỗi khi con người sản xuất được một văcxin mới để phòng chống virus thì virus cũng sẵn sàng biến hóa (hay tiến hóa) sang một dạng mới có khả năng kháng thuốc. Do đó, kháng thuốc là một hiện tượng không quá ngạc nhiên.

Không nên quên các bệnh khác!

Một số thông tin khoa học mới nhất cho thấy virus H1N1 không có mức độ độc hại đáng kể như những đại dịch vào đầu thế kỷ 20. Thật vậy, cho đến nay tỉ lệ tử vong vẫn còn rất thấp (dưới 0,5%), tức thấp hơn so với cúm mùa thông thường. Cần nói thêm mỗi năm có hơn 100.000 người chết vì những bệnh cúm mùa và 150.000 người chết vì bệnh lao phổi.

Do đó, tập trung vào việc phòng chống đại dịch H1N1 là một định hướng đúng, nhưng các bệnh cúm thông thường khác hay các bệnh truyền nhiễm khác còn nguy hiểm hơn cả cúm A/H1N1. Chúng ta không nên vì một bệnh hay virus mới mà xao lãng những bệnh quen thuộc nhưng nguy hiểm hơn.

Phân biệt giữa cúm và cảm lạnh
Triệu chứng	Cúm	Cảm lạnh
Sốt	Thường cao, kéo dài 3-4 ngày	Ít gặp
Nhức đầu	Có	Ít gặp
Kiệt sức và/hoặc yếu	Có thể kéo dài 2-3 tuần	Nhẹ
Ðau	Thường gặp và luôn luôn nặng	Nhẹ
Mệt lử	Xảy ra sớm và đôi khi nặng	Không bao giờ có
Nghẹt mũi	Ðôi khi	Thường gặp
Ðau họng	Ðôi khi	Thường gặp
Ho	Có	Ít gặp
Khó chịu ở ngực	Thường gặp và đôi khi nặng	Từ nhẹ đến vừa
Biến chứng	Viêm phế quản, viêm phổi, những ca nặng có thể tử vong	Xoang ứ dịch (congestion)

GS.TS NGUYỄN VĂN TUẤN (Úc)-TTO

Cận cảnh "Tòa nhà dính cúm" tại Thủ đô Hà Nội

Những hình ảnh phóng viên ghi được tại toà nhà Viettel, Số 1 Giang Văn Minh - Hà Nội vào chiều ngày 27/7, sau khi xuất hiện trường hợp nhiễm cúm A/H1N1 tại đây.

Toà nhà Viettel - số 1 Giang Văn Minh - nơi phát hiện trường hợp nhiễm cúm A/H1N1 đầu tiên tại Thủ đô Hà Nội.

Nhân viên y tế đang phun thuốc phòng bệnh cho Toà nhà.

Nhân viên làm việc tại Toà nhà tất cả đều tỏ ra vội vã; hầu hết đều dùng khẩu trang sau khi có sự khuyến cáo của nhân viên y tế.

"Giơ tay lên! Đầu hàng đi...vi-rút cúm A/H1N1!"

Siêu mẫu Hà Anh gợi cảm trước biển

Trong bộ ảnh mới nhất với trang phục trắng tinh khiết, siêu mẫu quốc tế Hà Anh trở nên gợi cảm, khỏe khoắn và đáng yêu hơn bên cạnh mô tô nước và thuyền mủng.

VTC